Μετάβαση στο περιεχόμενο
grecolingua.gr
Περὶ τοῦ ἐγχειρήματος

Τί εἶναι, τί λείπει, πῶς βοηθᾶς.

Ἡ grecolingua εἶναι μιὰ ἀνοιχτὴ βιβλιοθήκη ἑλληνικῶν κειμένων — ἀπὸ τὸν Ὅμηρο καὶ τὸν Πλάτωνα ὣς τὸν Παπαδιαμάντη καὶ τὸν Καρυωτάκη, μὲ τὶς παλιὲς νεοελληνικὲς μεταφράσεις πλάι στὸ ἀρχαῖο κείμενο. Τὴν ἐπιμελεῖται ἕνας ἄνθρωπος. Ἐδῶ καταγράφονται τὰ γνωστὰ προβλήματα, τὰ ἑπόμενα βήματα καὶ οἱ τρόποι συμβολῆς.

Γνωστὰ ζητήματα

01

Ὅ,τι ξέρω ὅτι λείπει ἢ δὲν δουλεύει ἀκόμη σωστά. Ἂν βρεῖς κάτι ποὺ δὲν εἶναι ἐδῶ, στεῖλε μου γραμμὴ — ἀκόμη καὶ μία φωτογραφία ὀθόνης φτάνει.

  • Πρόχειρες στοιχίσεις μεταφράσεων. Ἀπὸ τὰ 103 ζεύγη πρωτοτύπου καὶ μετάφρασης, τὰ 11 ἔχουν διαβαστεῖ σειρὰ πρὸς σειρὰ καὶ ἐπικυρωθεῖ. Τὰ ὑπόλοιπα 92 στέκουν «πρόχειρα»: οἱ σειρὲς ὑπάρχουν, κανεὶς δὲν τὶς ἔχει διαβάσει, καὶ σὲ κάποιες ἡ μετάφραση ξεκινᾷ μιὰ παράγραφο πρὶν ἢ μετὰ ἀπὸ τὸ πρωτότυπο. Ποιὸ εἶναι ποιό: Μεταφράσεις.
  • Λεξικὸ μὲ κλίκ — μόνο κλασσικά, καὶ ὁρισμοὶ σὲ καθαρεύουσα. Τὸ κλὶκ σὲ λέξη τοῦ πρωτοτύπου ἀνοίγει γραμματικὴ ἀνάλυση καὶ τὸ ἄρθρο τοῦ LSJ (ἀγγλικά). Δὲν καλύπτει μεσαιωνικὰ κείμενα, καὶ περίπου 2 στὰ 100 κλὶκ δὲν βρίσκουν λῆμμα. Οἱ νεοελληνικοὶ ὁρισμοὶ προέρχονται ἀπὸ τὸ Βικιλεξικὸ καί, γιὰ τὰ περισσότερα λήμματα, ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ μετάφραση τοῦ Liddell–Scott τοῦ 1901 — σὲ πολυτονικὴ καθαρεύουσα. Ὁ σύγχρονος νεοελληνικὸς ὄγκος περιμένει νὰ ξεκαθαριστεῖ ἡ προέλευσή του (βλ. Πηγές).
  • Ὀδύσσεια Ἐφταλιώτη: πεντάστιχα ποὺ δὲν βγαίνουν. Ὁ μεταφραστὴς ἄλλοτε συμπτύσσει, ἄλλοτε ἁπλώνει· περίπου 90 πεντάστιχα τοῦ πρωτοτύπου στέκουν ἀπέναντι σὲ 4 ἢ 6 στίχους μετάφρασης. Εἶναι ἡ μετάφραση, ὄχι λάθος στοίχισης.
  • Ὑπόλοιπη τεκμηρίωση πρώτης δημοσίευσης τοῦ Παπαδιαμάντη. Ἀπὸ τὰ 66 διηγήματα, τὰ 44 ἔχουν πλέον πιστοποιημένη πηγὴ καὶ ἡμερομηνία. Τὰ ὑπόλοιπα 22 περιμένουν μία ματιὰ στὸ κριτικὸ ἀπάνθισμα Τριανταφυλλόπουλου («Ἅπαντα», ΔΟΜΟΣ 1981–88).
  • Πολυτονικὸ OCR γιὰ μεσαιωνικὰ καὶ κρητικὰ κείμενα. Τὰ βυζαντινὰ δημώδη, ἡ Κρητικὴ Ἀναγέννηση, καὶ ἡ λογία Ὀθωμανοκρατία εἶναι ἀκόμη ἀκάλυπτα λόγω δυσκολίας ψηφιοποίησης τῶν διαθέσιμων πηγῶν.

Μελλοντικά

02

Σχέδια ποὺ ἔχουν μπεῖ σὲ σειρὰ ἀλλὰ περιμένουν — εἴτε χρόνο εἴτε σωστὸ ὑλικό. Ἡ σειρὰ ἀλλάζει ἀνάλογα μὲ τί ἐμφανίζεται ἐλεύθερο.

  • Κοινοποίηση παραπομπῆς μὲ ἐπιλεγμένο ἀπόσπασμα. Τώρα ὁ ἀναγνώστης ἀντιγράφει μόνο τὸν τίτλο + URL. Τὸ ἐπιθυμητὸ εἶναι ὅ,τι ὑπογραμμίζει ὁ χρήστης νὰ προστίθεται ὡς ἀπόσπασμα στὸ μήνυμα κοινοποίησης — καὶ νὰ γίνεται OpenGraph περιγραφή στὶς κοινωνικὲς πλατφόρμες.
  • 100 ἀνθολογημένα ἀποσπάσματα. Ἕνα χειροποίητο κυλιόμενο «Ἀπόσπασμα τῆς ἡμέρας» ποὺ νὰ δείχνει τὸ βάθος τοῦ καταλόγου ἀπὸ τὴν ἀρχικὴ σελίδα, χωρὶς τυχαιότητα.
  • Βάθυνση 1821 (Φωτάκος, Κασομούλης, Παπαρρηγόπουλος). Τὰ ἀπομνημονεύματα τοῦ Ἀγώνα εἶναι διάσπαρτα ψηφιακά — ἡ ἐνοποίησή τους εἶναι ἡ ἑπόμενη μεγάλη θεματικὴ ὁμάδα.
  • Ἐπικύρωση τῶν 92 πρόχειρων ζευγῶν. Κάθε ζεῦγος διαβάζεται σὲ συνεχόμενες σειρές, μία ἐρώτηση ἀνὰ ραφή, καὶ ἐπικυρώνεται μόνο ὅταν κάθε σειρὰ ἀρχίζει ἐκεῖ ὅπου ἀρχίζει καὶ τὸ πρωτότυπο. Δουλειὰ ἀνάγνωσης, ὄχι ἀλγορίθμου.
  • Σύλλογοι (bundles). Χειροποίητες ἐπιλογὲς — «Διαλογοι γιὰ τὴν ἐλευθερία ἀνὰ τοὺς αἰῶνες», «Ἀθηναϊκὸ βλέμμα τὸ 1890», «Πῶς δίδαξαν τὸ 1821 διαφορετικοὶ συγγραφεῖς» — ποὺ νὰ βάζουν κείμενα σὲ συνομιλία.

Πῶς θὰ τὸ διαδώσεις

03

Ἡ Βιβλιοθήκη διαδίδεται μὲ συνδέσμους. Τρεῖς πρακτικοὶ τρόποι:

  • Ὅποιος διαβάζει — κάθε κείμενο καὶ κάθε ἀπόσπασμα ἔχει μόνιμο URL. Στεῖλε τὸν σύνδεσμο ὅπως θὰ ἔστελνες μιὰ σελίδα βιβλίου· ἀνοίγει στὸ ἴδιο σημεῖο, μὲ τὴ μετάφραση πλάι καὶ τὸ λεξικὸ ἕνα κλὶκ μακριά.
  • Ἐκπαιδευτικοί — ὁ ἴδιος σύνδεσμος μπαίνει σὲ φύλλο ἐργασίας, e-mail ἢ διαφάνεια. Οἱ παραπομπὲς στὸ κάτω μέρος κάθε σελίδας εἶναι ἤδη σὲ μορφὴ παραπομπῆς (συγγραφέας, ἔργο, ἔτος, URL).
  • Ἐρευνητές — κάθε κείμενο δηλώνει τὴν πηγή του (Βικιθήκη, Perseus, Project Gutenberg, σαρωμένες ἐκδόσεις) καὶ τὴν ἄδειά του, στὸ κάτω μέρος τῆς σελίδας καὶ στὶς Πηγές.
  • Κοινοποίηση σὲ κοινωνικὰ δίκτυα — κάθε σελίδα ἔχει εἰκόνα OpenGraph + Twitter Card μὲ τὸν τίτλο τοῦ ἔργου. Μιὰ ἐπικόλληση URL φτάνει.

Πῶς νὰ συμβάλλεις

04

Ἡ grecolingua εἶναι ἔργο ἑνὸς ἀνθρώπου. Κάθε κείμενο ἐλέγχεται πρὶν μπεῖ, γι' αὐτὸ ὁ κατάλογος μεγαλώνει ἀργά.

  • Ἀναφορὰ λαθῶν — τυπογραφικά, λάθος ἡμερομηνίες, κακὴ ὀρθογραφία, σπασμένοι σύνδεσμοι. Ὅσο πιὸ συγκεκριμένη ἡ ἀναφορὰ (URL + συγκεκριμένο λάθος) τόσο γρηγορότερη ἡ διόρθωση.
  • Πρόταση ἔργου ποὺ λείπει — ὁ κατάλογος εἶναι σχετικὰ ἐπιλεκτικὸς ἀλλὰ ἀνοικτός. Ἂν γνωρίζεις κάποιο ἐλεύθερο κείμενο ἑλληνικῆς γραμματείας μὲ ψηφιοποίηση ἀξιοπιστίας, πές το.
  • Ἀνάγνωση πρόχειρου ζεύγους — ἄνοιξε ἕνα «πρόχειρο» ζεῦγος ἀπὸ τὶς Μεταφράσεις, διάβασε μερικὲς συνεχόμενες σειρές, καὶ στεῖλε τὸ URL μὲ τὶς πρῶτες λέξεις τῆς σειρᾶς ὅπου μετάφραση καὶ πρωτότυπο δὲν ξεκινοῦν μαζί.
  • Ἐπιμέλεια — ἐνδεικτικά: πρώτες δημοσιεύσεις γιὰ συγκεκριμένους συγγραφεῖς, πολυτονικὴ ἀντιπαραβολή, μεταφράσεις γιὰ κλασσικοὺς τόπους.

Πῶς νὰ τὸ σκέφτεσαι

05
Πρωτότυπα κείμενα καὶ δημόσιες μεταφράσεις, ἐλεύθερα, μὲ σταθερὴ διεύθυνση γιὰ κάθε πέρασμα.

Τρεῖς χιλιάδες χρόνια γραπτοῦ λόγου, νὰ διαβάζονται καὶ ὄχι νὰ μελετιοῦνται μόνο. Χωρὶς παιχνιδοποίηση, χωρὶς ἐπίπεδα, χωρὶς «εὔκολα Ἑλληνικά». Τὸ κείμενο ὅπως τὸ ἔγραψαν — καὶ, ὅπου χρειάζεται, ὅ,τι βοηθάει νὰ διαβαστεῖ: μιὰ μετάφραση πλάι, ἕνα λεξικὸ μὲ κλίκ.

Γιὰ ποιόν: γιὰ ὅποιον διαβάζει ἑλληνικά — στὴν Ἑλλάδα ἢ στὴ διασπορά, μὲ φιλολογία ἢ χωρίς. Τὸ ἀρχαῖο κείμενο ἔχει δίπλα του παλιὰ νεοελληνικὴ μετάφραση καὶ λεξικὸ σὲ κάθε λέξη, ὥστε νὰ μὴ χρειάζεται νὰ ξέρεις ἀρχαῖα γιὰ νὰ ἀρχίσεις. Τὰ νεότερα κείμενα στέκουν ὅπως τυπώθηκαν, στὴν ὀρθογραφία τῆς ἐποχῆς τους. Δὲν εἶναι σχολικὸ βοήθημα καὶ δὲν ἁπλοποιεῖ.

Ἐπιλογὲς — τί μπαίνει, τί δὲν μπαίνει, πῶς χωρίζεται, ἀκόμα καὶ ἡ διάταξη τῶν κεφαλαίων εἶναι ἀνθρώπινες ἀποφάσεις. Ὅ,τι βλέπεις εἶναι μιὰ ἀνάγνωση, ὄχι ἀλγόριθμος.