Ιωάννης Κονδυλάκης
Βιάννος Κρήτης · 1861–1920 · Γενιά τοῦ 1880
Ο Ιωάννης Κονδυλάκης (1861–1920) είναι ο πατέρας της κρητικής λογοτεχνίας στη νεότερη μορφή της και από τους πιο διαβασμένους χρονογράφους της Αθήνας του Belle Époque. Γεννήθηκε στη Βιάννο της Κρήτης, σπούδασε στο Ηράκλειο και στην Αθήνα, εργάστηκε ως δάσκαλος, και από το 1888 αφιερώθηκε στη δημοσιογραφία· έγινε από τους πιο διάσημους χρονογράφους της εποχής του, υπογράφοντας με το ψευδώνυμο «Διαβάτης» στο «Εμπρός».
Το μυθιστόρημά του «Ο Πατούχας» (1916), για τον αδέξιο χωρικό από τον Πατούχα Λασιθίου, μένει το πιο γνωστό του έργο και πέρασε στη συλλογική κρητική μνήμη ως αρχέτυπο. Στις «Πρώτη αγάπη» (1919), «Όταν ήμουν δάσκαλος», «Η ολοκαύτωσις του Αρκαδίου» (1916) και τα «Χρονογραφήματα» αποτυπώνεται η μετάβαση από την κρητική ύπαιθρο στη μητροπολιτική Αθήνα — μια ολόκληρη γενιά μέσω της προσωπικής μνήμης ενός παρατηρητή. Πέθανε στην Ηράκλειο το 1920.