Όμηρος

Ο Όμηρος είναι ο ποιητής στον οποίο η αρχαιότητα απέδιδε την *Ιλιάδα* και την *Οδύσσεια* — τα δύο έπη που στέκονται στην αφετηρία της ελληνικής και της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας. Οι πληροφορίες για τη ζωή του είναι θρυλικές: γεννημένος ίσως στη Σμύρνη ή στη Χίο κάποια στιγμή τον 8ο αιώνα π.Χ., τυφλός σύμφωνα με την παράδοση, ραψωδός περιπλανώμενος από πόλη σε πόλη.

Το λεγόμενο «ομηρικό ζήτημα» — αν τα δύο έπη συντέθηκαν από ένα πρόσωπο ή αν είναι προϊόν μιας μακρόχρονης προφορικής παράδοσης ραψωδιών — απασχολεί τη φιλολογία από την αρχαιότητα ως σήμερα. Όποια κι αν είναι η απάντηση, η τέχνη της σύνθεσης, η ψυχολογική διαύγεια των χαρακτήρων και η γλωσσική πλαστικότητα των επών παραμένουν αξεπέραστες.

Η *Ιλιάς* διηγείται λίγες εβδομάδες από τον δέκατο χρόνο του Τρωικού πολέμου — τη μῆνιν του Αχιλλέα και τις συνέπειές της. Η *Οδύσσεια* ακολουθεί τον Οδυσσέα στην επιστροφή του στην Ιθάκη. Μαζί, τα έπη διαμόρφωσαν την ιδέα του ήρωα, τη σχέση ανθρώπου και θεών, την ποιητική μνήμη της αρχαίας Ελλάδας.

Η επίδραση του Ομήρου τρέχει σε όλη την ελληνική παράδοση — από τους τραγικούς και τον Πλάτωνα ως τον Καβάφη, τον Σεφέρη και τον Ελύτη — και σε κάθε μεταγενέστερη ευρωπαϊκή λογοτεχνία. Μεταφράστηκε επανειλημμένα στη νεοελληνική γλώσσα, σημαντικότερα από τον Ιάκωβο Πολυλά, τον Αλέξανδρο Πάλλη και τον Νίκο Καζαντζάκη — Ι. Κακριδή.