Δημήτριος Αἰνιάν

Ὁ Δημήτριος Αἰνιάν (1800–1881) ἦταν ἀγωνιστής τοῦ 1821, δημοσιογράφος, βουλευτής καί ἕνας ἀπό τούς πιό σημαντικούς βιογράφους τῆς Ἐπαναστάσεως. Γεννήθηκε στό Μαυρίλο τῆς Φθιώτιδας, γιός τοῦ δασκάλου Ζαχαρία Αἰνιᾶνος καί ἀδελφός τοῦ ἀγωνιστῆ Γεωργίου Αἰνιάνος, μέλους τοῦ Ἀρείου Πάγου καί γενικοῦ ἐφόρου τῶν στρατευμάτων τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος.

Ἐκπαιδεύθηκε στήν Κωνσταντινούπολη, στή Σχολή τῆς Ξηροκρήνης, καί μυήθηκε στή Φιλική Ἑταιρία. Μέ τήν ἔναρξη τοῦ ἀγῶνα ἡ οἰκογένειά του καταστράφηκε οἰκονομικά· κατέφυγε στή Ρωσία καί ἀπό ἐκεῖ κατέβηκε στήν Ἑλλάδα, συμμετέχοντας σέ πολλές ἐκστρατεῖες. Ἀπό τό 1826 ὑπηρέτησε δίπλα στόν Γεώργιο Καραϊσκάκη ὡς «ἔμπιστος γραμματεύς καί συμμαχητής», πληγώθηκε στή μάχη τῆς Δομπραίνας, καί τήν ὅλη περίοδο κρατοῦσε σημειώσεις πού θά γίνουν ἡ βάση τῆς βιογραφίας πού ἐκδόθηκε στή Χαλκίδα τό 1834.

Μετά τόν ἀγῶνα ἀνέλαβε διάφορες διοικητικές καί δικαστικές θέσεις ἐπί Καποδιστρίου, ἰδιώτευσε στή Λαμία (1833–1843), συμμετεῖχε στήν ἀνταρσία τῆς Λαμίας (1847) —τήν ὁποία πλήρωσε μέ τήν καταστροφή τῆς οἰκογενειακῆς βιβλιοθήκης τῶν Αἰνιάνων— καί ἐξέδωσε ἀργότερα τή «Βιβλιοθήκη τοῦ Λαοῦ». Ἐκλέχθηκε μέλος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καί πληρεξούσιος στήν Ἐθνική Συνέλευση τοῦ 1864.

Πέθανε στήν Ὑπάτη τό 1881. Τό ἔργο του γιά τόν Καραϊσκάκη χρησιμοποιήθηκε ἀργότερα ὡς κύρια πηγή ἀπό τόν Κ. Παπαρρηγόπουλο καί ἀποτελεῖ τή θεμελιακή βιογραφική μαρτυρία γιά τόν στρατάρχη τοῦ 1821.